Een kind is in eerste instantie nog niet zelfredzaam en moet met alles geholpen worden. De ontwikkeling van zelfredzaamheid is een proces waarbij een kind stap voor stap steeds meer dingen zelfstandig leert doen. Toch blijkt loslaten voor veel ouders lastiger dan gedacht.
Zo ook bij Maud (9)*. Haar leerkracht merkt dat ze in de klas erg onzeker is. Ze steekt vaak haar vinger op en kijkt regelmatig bij andere kinderen. Wanneer hij haar een wedervraag stelt, blijkt dat ze het antwoord vaak zelf wel weet. Ze heeft alleen wat meer tijd nodig om na te denken.
Enkele weken later zie ik Maud in mijn praktijk. Ze piekert veel en heeft regelmatig angstige gedachten. Wanneer ze iets moeilijk vindt, vraagt ze liever meteen hulp dan dat ze zelf naar een oplossing zoekt. Niet omdat ze het niet kan, maar omdat de onzekerheid haar in de weg zit.
Veel ouders herkennen dat ongemak. Het is moeilijk om je kind te zien worstelen. Uit liefde en betrokkenheid schieten we al snel te hulp. Toch schuilt daar een valkuil. Wanneer een ouder steeds oplossingen aandraagt, krijgt een kind minder kans om zelf te ervaren dat het iets kan.
Zelfvertrouwen ontstaat namelijk niet doordat je hoort dat je iets kunt, maar doordat je ervaart dat je iets kunt.
Loslaten betekent niet dat je je kind aan zijn lot overlaat. Het betekent dat je aanwezig blijft zonder alles over te nemen. Door vragen te stellen als: “Wat denk je zelf?” of “Welke oplossing zou jij kunnen bedenken?” help je je kind om op zijn eigen mogelijkheden te vertrouwen.
Kinderen van acht en negen jaar zitten in een belangrijke fase waarin hun zelfstandigheid groeit. Dat gaat met vallen en opstaan. Juist door af en toe te worstelen, leren ze dat ze meer aankunnen dan ze denken.
Bij Maud werken we hieraan door haar bewust te maken van haar eigen kracht en ervaringen. Langzaam ontdekt ze dat spanning niet betekent dat ze iets niet kan. Het betekent vaak alleen dat ze iets nieuws aan het leren is.
Misschien is dat ook de uitdaging voor ouders: niet altijd de moeilijkheden van je kind wegnemen, maar erop vertrouwen dat het er stap voor stap doorheen kan groeien.
*) vanwege de waarborg van privacy van cliënten is gekozen voor een fictieve naam.